Zasada wtórnej inicjatywy

Zasada wtórnej inicjatywy jest najważniejszą zasadą leżąca u podstaw aikido. Chodzi w niej o to, że nie ma możliwości wykonania żadnej z technik aikido kiedy rywal zachowuje się pasywnie. Bez ataku nie ma aikido.

Neutralizacja agresji

Jak należy rozumieć pojęcie: czysta neutralizacja agresji? Oznacza to, że zaawansowany aikidoka potrafi obronić się, nie powodując żadnej poważnej kontuzji u rywala, wywołując jedynie tymczasowy ból.

Dynamika ruchu

Pojęcie: "dynamika ruchu" w przypadku aikido rozumiemy następująco: kiedy przeciwnik się porusza, powinniśmy wykorzystać moment bezwładności poruszającego się ciała przeciwnika.

Zasada wirującej kuli

Aikidoka stanowi centrum, oś ruchu wirowego (kuli). Napastnik natomiast jest na zewnątrz "kuli" - jest więc zmuszony do poruszania się szybciej niż aikidoka. W efekcie ciało napastnika porusza się po obwodzie "kuli" znacznie szybciej, niż ciało aikidoki w centrum "kuli". Dzięki takiej różnicy prędkości łatwiej jest aikidoce pozbawić rywala równowagi. Ważnym elementem jest zachowanie odpowiedniego dystansu od atakującego. Zbyt mała odległość od atakującego powoduje, że aikidoce brak jest miejsca na wykonanie techniki aikido. Zbyt duża odległość między aikidoką a atakującym powoduje utratę przez aikidokę kontroli nad ciałem przeciwnika.

Aikido nie przeciwstawia atakowi ani szybkości, ani gwałtowności. Szybkość poruszania się aikidoki musi być dostosowana do szybkości ataku przeciwnika. To atakujący decyduje o szybkości reakcji aikidoki. Bardzo ważna jest płynność ruchów. Gwałtowne, nieciągłe ruchy powodują u napastnika niepożadane odruchowe reakcje, takie jak np. napięcie mięśni albo zatrzymanie się.

Techniki aikido wykonuje się całym ciałem. Nie wolno szarpać, ciągnąć ani pchać przeciwnika rękami. Ręce służą jedynie do trzymania przeciwnika. Ruch uzyskujemy oddziaływując na przeciwnika całym swoim ciałem.

Przykład: Trzymamy przeciwnika za klapy marynarki i mamy przesunąć go w swoją stronę. Laik wykorzysta siłę mięśni bicepsów i ugnie łokcie. Aikidoka cofnie się i obniży postawę. Obniżenie ciała uzyskujemy przez ugięcie nóg w kolanach. Nie łamiemy ciała w biodrach składając się w pół. Dlatego postawa jest szeroka, tak aby zachować równowagę po ugięciu kolan.

>Dużą trudnością jest osiągnięcie zrelaksowanego napięcia. Całkowite rozluźnienie sprawia że ciało nie jest przygotowane do wykonania ruchu. Usztywnienie ciała uniemożliwia płynne poruszanie się. Dlaczego? Kiedy łapiemy np. piłkę lekarską, napinamy ciało, by przeciwstawić się jej masie i sile uderzenia. Jeśli jednak nie jest to piłka lekarska, ale piłka wykonana z miękkiego materiału, np. gąbki, to rozluźniamy się. Do takiego stanu naszego ciała dążymy.